Waarom wisselen mijn klachten?

Het lichaam is één van de informatiebronnen

Je zenuwstelsel verwerkt voortdurend veel verschillende soorten informatie. Een deel daarvan komt uit je lichaam. Bijvoorbeeld over beweging, druk, belasting, temperatuur, spierspanning en vermoeidheid.

Maar dat is niet het enige waar het zenuwstelsel rekening mee houdt.

De betekenis van een situatie speelt mee

Het zenuwstelsel verwerkt niet alleen wat er gebeurt, maar ook de context waarin iets gebeurt.

De ene keer stap je ontspannen en vol vertrouwen naar buiten.

De andere keer merk je dat je al vóór vertrek twijfelt of het goed zal gaan.

Een activiteit vindt niet los van de situatie plaats.

Het zenuwstelsel verwerkt niet alleen de beweging zelf, maar ook de omstandigheden waarin die beweging gebeurt.

Dezelfde wandeling, een andere ervaring

Stel dat je iedere ochtend dezelfde wandeling maakt.

De route is hetzelfde. De afstand is hetzelfde. Toch kan die wandeling de ene dag gemakkelijk voelen en een andere dag veel zwaarder.

Misschien heb je slecht geslapen. Je bent moe. Het is drukker buiten dan normaal. Of je hebt haast.

Wellicht herken je dat je op zo'n dag sneller pijn voelt, eerder vermoeid raakt of merkt dat je lichaam sneller gespannen aanvoelt. Geen van de omstandigheden alleen verklaart dat op zichzelf. Maar samen vormen ze een ander totaalplaatje dan gisteren.

Daardoor kan het zenuwstelsel op dat moment een andere mate van bescherming inzetten. Dat kan merkbaar worden als bijvoorbeeld pijn, vermoeidheid of meer spierspanning.

Dat betekent niet automatisch dat er iets beschadigd is in het lichaam. Het betekent dat de informatie die op dat moment beschikbaar is, anders is.

Eerdere ervaringen spelen mee

Ook eerdere ervaringen maken deel uit van het totaalplaatje.

Stel dat bukken een tijdlang pijn deed. Dan kan het zo zijn dat je daarna automatisch voorzichtiger wordt zodra je gaat bukken. Je aandacht gaat misschien sneller naar je rug.

Niet omdat bukken op dat moment gevaarlijk is, maar omdat je eerdere ervaringen onderdeel zijn geworden van de manier waarop je een nieuwe situatie ervaart.

Dat gebeurt voor een groot deel automatisch, zonder dat je daar bewust bij stil staat.

Het totaalplaatje

Je kunt vergelijken met een mengpaneel.

Op een mengpaneel staan verschillende schuiven. Het uiteindelijke geluid wordt bepaald door het geheel, niet door één schuif.

Zo kun je ook kijken naar de informatie die het zenuwstelsel verwerkt. Wat er in je lichaam gebeurt speelt mee. Maar ook eerdere ervaringen, vermoeidheid, de situatie van dat moment en wat je verwacht kunnen onderdeel zijn van het totaalplaatje.

Geen enkele schuif bepaalt op zichzelf hoeveel bescherming nodig is.

Soms staat één schuif wat hoger. Soms meerdere tegelijk. Daardoor ziet het totaalplaatje er iedere dag net iets anders uit.

De hersenen verwerken veel meer informatie dan we bewust kunnen overzien. Daardoor kan dezelfde activiteit op verschillende dagen anders aanvoelen. Je lichaam reageert niet alleen op wat je doet, maar op het totaalplaatje.

Je hebt nu gezien dat verschillende soorten informatie invloed kunnen hebben op hoeveel bescherming er ontstaat. Maar hoe kan het dat het zenuwstelsel gevoeliger wordt? Hoe kunnen klachten zo hardnekkig worden? Dat bekijken we in het volgende artikel.

Op zoek naar een ander onderwerp? Onderaan vind je de links naar Begrijpen en Verdiepen.