Waarom gaat de pijn niet weg?

Je had verwacht dat de pijn vanzelf over zou gaan

Misschien begon het met een verkeerde beweging, een val, een operatie, een drukke periode. Of misschien weet je niet eens meer precies waardoor de pijn ontstond.

In het begin leek het logisch. Je lichaam had tijd nodig om te herstellen. Maar weken werden maanden. Of zelfs jaren.

Misschien ben je voorzichtiger gaan bewegen. Je rust meer, let beter op je houding of doet oefeningen. En toch blijft de pijn terugkomen.

Je merkt misschien dat je steeds vaker nadenkt voordat je iets doet.

Kan ik dit wel?

Wordt het straks weer erger?

Pijn is geen beschadigingsmeter

Veel mensen denken dat pijn altijd betekent dat iets mis is, dat iets beschadigd is in het lichaam. Dat klinkt logisch. Bij een wond of blessure is pijn vaak heel nuttig. Je wordt gewaarschuwd en gaat bijvoorbeeld minder bewegen terwijl je lichaam herstelt.

Maar bij langdurige pijn is dat niet altijd zo.

Je kunt pijn hebben terwijl er een blessure of ontsteking is. Maar je kunt ook pijn hebben zonder dat het lichaam beschadigd is.

De pijn is in beide gevallen echt.

Hoe kan dat?

Pijn ontstaat niet op de plek waar je het voelt

Je voelt pijn bijvoorbeeld in je rug, schouder of knie. Toch ontstaat de pijnervaring niet op die plek, maar in de hersenen.

Je zenuwstelsel verwerkt voortdurend allerlei informatie uit je lichaam, bijvoorbeeld uit spieren, gewrichten en organen. Ook eerdere ervaringen en wat er op dat moment gebeurt spelen daarbij een rol.

Je kunt het vergelijken met een dashboard in een auto. Het dashboard laat zien wat er in de auto gebeurt, maar de informatie ontstaat niet in het dashboard zelf.

Zo vertelt pijn je iets over wat het beschermingssysteem op dat moment belangrijk vindt. Daarmee  is pijn een alarmsignaal, maar geen meter die de hoeveelheid schade aangeeft.

Als het alarm gevoeliger wordt

Een rookmelder hoort af te gaan bij rook. Maar als hij gevoeliger wordt, kan hij ook afgaan door stoom uit de douche.

Bij langdurige pijn kan het beschermingssysteem ook gevoeliger worden. Gewone bewegingen zoals bukken, wandelen, traplopen of sporten kunnen dan pijnlijk aanvoelen, ook wanneer het lichaam voldoende gelegenheid heeft gehad om te herstellen.

Dat betekent niet dat de pijn ingebeeld is. De pijn is echt.

Het betekent alleen dat pijn niet automatisch hetzelfde is als schade.

pijn ≠ schade

Een gevoeliger geworden beschermingssysteem is geen teken dat je iets verkeerd hebt gedaan. Het zenuwstelsel kan zich aanpassen aan ervaringen.

En wat gevoeliger is geworden, kan ook weer minder gevoelig worden.

In het volgende artikel kijken we naar de basis, namlijk naar hoe pijn ontstaat.

Op zoek naar een ander onderwerp? Onderaan vind je de links naar Begrijpen en Verdiepen.